( 25 ) . ( 26 ) . بلاذرى ، 5 ، ص 49 . محمد پسر عثمان يكى از پيروان صديق على و مخالفين سرسخت عثمان بود . رجوع كنيد به Cf . hodgson , » Early shia « , P . 2 . ( 27 ) . بلاذرى ، 5 ، صص 49 - 48 - 34 طبرى ، 1 ، ص 3112 ، يعقوبى ، 2 ، ص 175 ، الامامه - و السياسة ، 1 ، ص 30 . ( 28 ) . بلاذرى ، 5 ، صص 62 ببعد ، 69 ، طبرى ، 1 ، صص 2988 ببعد ، مسعودى ، مروج ، 2 ، ص 232 . عقد ، 4 ، ص 290 . ( 29 ) . بلاذرى ، 5 ، صص 70 ببعد ، طبرى ، 1 ، صص 3066 ببعد ، عقد ، 4 ، صص 310 - 291 . ( 30 ) . عقد ، 4 ، ص 318 . ( 31 ) . بلاذرى ، 5 ، ص 70 ، طبرى ، 1 ، ص 3068 ، يعقوبى ، 2 ، ص 178 . ( 32 ) . طبرى ، 1 ، ص 3080 . ( 33 ) . طبرى ، 1 ، ص 3127 . ( 34 ) . طبرى ، 1 ، صص 3112 - 3091 ببعد ، يعقوبى ، 2 ، ص 180 ، حديد ، شرح ، 1 ، ص 232 . ( 35 ) . طبرى ، 1 ، ص 3255 . ( 36 ) . عقد ، 4 ، ص 334 ، همچنين مراجعه كنيد به بلاذرى ، 5 ، ص 108 ، در اينجا بعضى از اصحاب حق معاويه به خونخواهى عثمان رد كردند در حالى كه خويشان نزديك‌ترى از عثمان بودند كه بر اين موضع دعوى داشتند . ( 37 ) . به فصل 3 ، يادداشت 8 ، بالا مراجعه كنيد . ( 38 ) . يعقوبى ، 2 ، ص 179 . ( 39 ) . Hodgson , » How Did the Early shia Become sectarian ? « JRAS , P . 2 . ( 40 ) . W . Montgomery Watt » Shiism Under the Umayyads « , JRAS , 1960 , P . 161 . Cf . J . Ryckmans Linstitution monarchigve en Arabia avant I'Islam ( Louvain , 1951 ) PP . 227 ff . ( 41 ) . مبرّد ، كامل ، 3 ، ص 205 ، مسعودى ، مروج ، 2 ، ص 416 ، اغانى ، 12 ، ص 326 . ر . استروثمن ) R . Strothmann ) بر اين مطلب كه الدوئلى اشعارى دربارهء على ( ع ) سروده كه در آن افتخارات ممتاز مذهبى آن حضرت درج گرديده‌اند موافق است ( Cf . EI article » Shia « ) همچنين ابيات مشابهى به وسيلهء كميت و كثير در كامل مبرّد ، 3 ، ص 204 ، ببعد درج گرديده است . ( 42 ) . براى نمونه ، قرآن ، سورهء نوزده ، آيهء 6 . ( 43 ) . حديد ، شرح ، 1 ، صص 9 - 144 . ( 44 ) . ابن نديم ، فهرست ، ص 93 . ( 45 ) . براى مثال صفحات 18 ، 23 ، 43 ، 49 ، 365 ، 382 ، 385 ، همچنين به نقد العثمانيه اسكافى ، صفحه 84 مراجعه شود . ( 46 ) . بلاذرى ، 5 ، ص 34 ، حتى جملات ابن ام كلاب مسئوليت قتل عثمان را به عايشه نسبت مىدهد . طبرى ، 1 ، ص 3112 . ( 47 ) . مفيد ، ارشاد ، ص 146 ، نهج البلاغه ، 1 ، ص 63 . ( 48 ) . اين واقعه به حديث الافك معروف است و بخارى خبر مفصلى از آن را ثبت مىكند ( مراجعه كنيد به صحيح ، 3 ، صص 25 ببعد ) همچنين حديث ديگر تحت عنوان « حديث الافك » . ( 49 ) . عمر ابو نصر ، على و عايشه ( بغداد ، بدون تاريخ ) ، صص 25 ببعد . ( 50 ) . مبرّد ، 100 كامل ، 1 ، ص 267 . ( 51 ) . اين عبارات بطور فراوان در مآخذ عربى به كار مىرود : براى نمونه طبرى ، 1 ، صص 3196 ، 3199 ، يعقوبى ، 2 ، صص 183 ، 184 ، 199 ، اغانى ، 12 ، ص 334 ، 14 ، ص 219 . ( 52 ) . طبرى ، 1 ، ص 1272 . )